राज्यात अन्न व औषध भेसळीविरोधात आपण ज्या पद्धतीने धडक कारवाया सुरू केल्या आहेत, त्याचे सर्व स्तरांतून स्वागत होत आहे. आपल्या कठोर भूमिकेमुळे भेसळ करणाऱ्यांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असून लोकांच्या आरोग्याशी होणारा खेळ काही प्रमाणात का होईना, कमी झाल्याचे चित्र दिसत आहे. जनतेच्या आरोग्याच्या संरक्षणासाठी आपण घेतलेली भूमिका निश्चितच कौतुकास्पद आहे.
याच अनुषंगाने आपण नवी मुंबईतील एपीएमसी फळ व भाजीपाला बाजाराकडे देखील गांभीर्याने लक्ष द्यावे, अशी कळकळीची विनंती आहे.
आशियातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे कृषी उत्पन्न बाजार म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या बाजारातून दररोज हजारो कोटी रुपयांची उलाढाल होत असल्याचे सांगितले जाते. मात्र, एवढ्या मोठ्या व्यापारी केंद्रात स्वच्छतेची स्थिती अत्यंत चिंताजनक असल्याचे प्रत्यक्ष पाहायला मिळते. बाजार परिसरात खराब झालेला, कुजलेला आणि टाकाऊ भाजीपाला व फळे सर्रास जिन्यांच्या पायऱ्यांजवळ तसेच मोकळ्या जागेत टाकून दिली जातात. परिणामी परिसरात दिवसभर दुर्गंधी पसरलेली असते. पावसाळ्यात तर ही परिस्थिती अधिकच बिकट होते. अशा वातावरणात ग्राहक, व्यापारी, हमाल आणि इतर कर्मचारी रोज वावरत असतात.
या संदर्भात नवी मुंबई महानगरपालिकेच्या आयुक्तांना यापूर्वी व्हॉट्सअॅपद्वारे माहिती देण्यात आली होती. मात्र, आजपर्यंत परिस्थितीत कोणताही ठोस बदल झालेला दिसून आलेला नाही.
सर्वाधिक चिंतेची बाब म्हणजे या टाकाऊ ढिगाऱ्यातून काही व्यक्ती भाजीपाला आणि फळे वेचून पुन्हा रस्त्यावर, फुटपाथवर किंवा इतर ठिकाणी विक्रीस आणत असल्याचे दिसून येते. स्वस्त दरात माल मिळत असल्याने अनेक ग्राहक नकळत तो खरेदी करतात. अशा प्रकारे नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ होण्याची शक्यता निर्माण होते. या प्रकारावर प्रभावी नियंत्रण ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे.
बाजारातील स्वच्छतेच्या नियमांचेही अनेकदा उल्लंघन होताना दिसते. व्यापाराच्या ठिकाणीच थुंकणे, कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन न करणे आणि अस्वच्छ वातावरणात अन्नपदार्थांची हाताळणी होणे, या बाबी गंभीर आहेत. अन्न विक्री होणाऱ्या परिसरात अशा प्रकारची परिस्थिती असणे कोणत्याही निकषावर योग्य ठरू शकत नाही.
या बाजारातून देशातील विविध भागांसह परदेशातही भाजीपाला व फळांचा पुरवठा होत असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे अशा बाजारातील स्वच्छता, कचरा व्यवस्थापन आणि अन्नसुरक्षा याबाबतचे निकष अधिक काटेकोरपणे पाळले जात आहेत का, याची वेळोवेळी तपासणी होणे आवश्यक आहे. कारण अशा दर्जाच्या बाजारातून बाहेर जाणाऱ्या मालाबाबत नागरिकांचा विश्वास टिकून राहणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.
एपीएमसी प्रशासन आणि नवी मुंबई महानगरपालिका यांनी या प्रश्नावर अधिक प्रभावी नियंत्रण ठेवणे अपेक्षित आहे. मात्र, प्रत्यक्षात त्यांचे प्रयत्न अपुरे पडत असल्याचे चित्र दिसून येते. बाजार परिसरात टाकाऊ भाजीपाला आणि फळांच्या विल्हेवाटीसाठी नियोजनबद्ध व्यवस्था नसल्यामुळे दुर्गंधी, अस्वच्छता आणि आरोग्यविषयक समस्या सातत्याने निर्माण होत आहेत.
आपण कृत्रिमरीत्या पिकविल्या जाणाऱ्या हापूस आंब्यांवर वापरल्या जाणाऱ्या घातक रसायनांविरोधात जशी कठोर कारवाई केली, त्याचप्रमाणे अन्नपदार्थांची विक्री होणाऱ्या ठिकाणी स्वच्छता, आरोग्यविषयक निकष, टाकाऊ मालाची विल्हेवाट आणि त्याची पुनर्विक्री या बाबींचीही विशेष तपासणी करण्यात यावी, अशी नम्र विनंती आहे.
जर हा विषय आपल्या विभागाच्या कार्यक्षेत्रात येत असेल, तर एपीएमसी बाजारात विशेष तपासणी मोहीम राबवून संबंधित यंत्रणांना आवश्यक निर्देश द्यावेत. हजारो व्यापारी, कामगार आणि लाखो ग्राहकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने ही बाब अत्यंत महत्त्वाची आहे.
आपल्या हस्तक्षेपामुळे एपीएमसी बाजारात स्वच्छता, शिस्त आणि अन्नसुरक्षेचे निकष अधिक प्रभावीपणे लागू होतील आणि नागरिकांचा विश्वास अधिक दृढ होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त करतो.
